Ο Μαχαραγιάς και ο Σοφός
Ένας σκληρός και κακός μαχαραγιάς, που είχε κατακτήσει πολλές γειτονικές χώρες, πίστευε πως ήταν ο μεγαλύτερος στρατηγός της γης, και πως τίποτε δεν ήταν αδύνατο γι’ αυτόν. Έτσι, όταν μια μέρα ο σύμβουλός του του είπε: «Μεγάλε μαχαραγιά, είσαι βέβαια μεγάλος στρατηγός, όμως, χωρίς τους φαντάρους σου, δε θα κέρδιζες ούτε μία νίκη!» ο θυμός του ήταν φοβερός. Ζήτησε από το σύμβουλό του εξηγήσεις, αλλιώς θα τον αποκεφάλιζε αμέσως. Κι ο σύμβουλος απέδειξε πειστικά το δίκιο των λόγων του. Έφερε στον μαχαραγιά ένα παιχνίδι που είχε κατασκευάσει ο ίδιος, όπου ήταν ολοφάνερο πως ο στρατηγός (μαχαραγιάς), χωρίς την βοήθεια όλων των δυνάμεων του (ανθρώπων του) δεν μπορούσε να κερδίσει ούτε μία παρτίδα (μάχη).
Ο μαχαραγιάς ενθουσιάστηκε τόσο με το καινούργιο παιχνίδι, ώστε προσφέρθηκε να δώσει στο εφευρέτη ότι αμοιβή θα ήθελε. Και ή έκπληξή του ήταν μεγάλη, όταν ο σοφός δεν ζήτησε ούτε χρυσάφι ούτε πετράδια αλλά σιτάρι! Ή, μάλλον, τόσο σιτάρι όσο θα έφτανε για να σκεπάσει την σκακιέρα, με τον εξής τρόπο: Ένα σπυρί στο πρώτο τετράγωνο , δύο στο δεύτερο , τέσσερα στο τρίτο, οκτώ στο τέταρτο κτλ.
Νομίζοντας ότι μιλούσαν για μερικά σακιά σιτάρι , ο μαχαραγιάς διέταξε τους αυλικούς του να υπολογίσουν πόσο σιτάρι χρειαζόταν.
Όμως αποδείχτηκε, πως ακόμη κι αν μάζευαν τη σοδειά απ’ όλες τις χώρες πάνω στη γη , πάλι δε θα μάζευαν αρκετό σιτάρι. Έτσι, ταπεινώθηκε για μια ακόμη φορά ο αλαζόνας ηγεμόνας, κι έτσι τελειώνει και ο αρχαίος μύθος.
Στην πραγματικότητα το σκάκι δεν ανακαλύφθηκε από έναν άνθρωπο μόνο. Είναι ο καρπός της εξέλιξης πολλών παιχνιδιών. Γεννήθηκε στην Ανατολή, κι απλώθηκε σιγά-σιγά παντού.
Τέλος για την εξάσκηση σας δυο προβληματάκια:
1) Λευκά: Ρα5, Βε4, ε7(3)
Μαύρα: Ρα7(1)
Ματ σε δύο (2) κινήσεις.
2) Λευκά: γ7,δ5,Iζ6,Πζ7,Iη5,Ρθ3,Πθ5(7)
Μαύρα: Ρζ5(1)
Ματ σε δύο κινήσεις.
Και τώρα ας επαναλάβουμε μερικούς από τους κανόνες του σκακιού.
Μπορείτε να απαντήσετε στις επόμενες ερωτήσεις;
1. Πώς προάγεται ένα πιόνι;
2. Τι είναι το πάρσιμο «αν πασσάν»;
3. Πότε επιτρέπεται και πότε απαγορεύεται το ροκέ;
4. Με ποιους τρόπους λήγει ισόπαλη η παρτίδα;
5. Πόσο αξίζουν τα διάφορα κομμάτια;
6. Ποια είναι τα ΄΄βαριά΄΄ και ποια τα ΄΄ελαφριά΄΄ κομμάτια;
(Μπορεί αυτές οι ερωτήσεις να φαίνονται απλές, όμως για μερικούς θα είναι χρήσιμες.)
Το πιόνι
Πολλάκις βλέποντας να παίζουν σκάκι
ακολουθεί το μάτι μου ένα πιόνι
όπου σιγά, σιγά τον δρόμο βρίσκει
και στην υστερινή γραμμή προφταίνει.
Με τέτοια προθυμία πάει στην άκρη
όπου θαρρείς πως βέβαια εδώ θα αρχίσουν
οι απολαύσεις του κ’ οι αμοιβές του.
Πολλαίς στον δρόμο κακουχίαις βρίσκει.
Λόγχαις λοξά το ρίχνουν πεζοδρόμοι
τα κάστρα το χτυπούν με ταις πλατειαίς των
γραμμαίςּ μέσα στα δύο τετράγωνά των
γρήγοροι καβαλλάρηδες γυρεύουν
με δόλο να το κάμουν να σκαλώση
κ΄ εδώ κ ΄εκεί με γωνιακή φοβέρα
μπαίνει στον δρόμο του κανένα πιόνι
απ΄ το στρατόπεδο του εχθρού σταλμένο.
Αλλά γλιτώνει από τους κινδύνους όλους
και στην υστερινή γραμμή προφθαίνει.
Τι θριαμβευτικά που εδώ προφθαίνει
στην φοβερή γραμμή την τελευταίαּ
τι πρόθυμα στον θάνατό του αγγίζει!
Γιατί εδώ το πιόνι θα πεθάνη
κ’ ήσαν οι κόποι του προς τούτο μόνο.
Για την βασίλισσα, που θα μας σώση,
για να την αναστήση από τον τάφο,
ήλθε να πέση στου σκακιού τον άδη.
Κωνσταντίνος Π. Καβάφης
